Crocodylus
Palustris Palustris-Gandu - گاندو
تمساحهايى
كه در قسمت
كوجكى از كشور
ما ايران در
جنوب شرقى
بلوچستان
زندگى مىكنند
ازگونه پوزه
كوتاه به نام
علمى Corocodylus Palustris
هستند. اين
تمساحها در
قسمتى از
رودخانه ماهوكلات
و برخى
انشعابات آن كاجو و سرباز به
سر ميبرند. از
سال 1349 بخش شرقى
آن به مساحت 3825
كيلومترمربع
حفاظت شده
قلمداد گرديد,
و در سال 1361 به
نام منطقه
حفاظت شده گاندو
تغيير يافت.
تمساخ پوزه
كوتاه هم
اكنون در مناطقى
از هندوستان ,
پاكستان ,
برمه زندگى
ميكنند, البته
وجود آن در
برمه ثابت نشده
است . باران
سالانه منطقه
زيست تمساح
ايران حدود 121
ميلىمتر
مىباشد و درجه
حرارت هواى منطقه
در زمستان 20
درجه
سانتيگراد
تمساح
ايرانى
(مُردابى) به
زبان محلى (بلوچى)
گاندو گفته
مىشود, و شاخه
اى از يك جمعيت
گسترده كه
انتشار آن از
پاكستان غربى
شروع مىشود و
تا هند و
بنگلادش و
آسام ادامه
دارد. در ايران
نيز در اطراف
رودخانه
سرباز از
ارتفاعات جنوب
ايرانشهر
, سرچشمه
گرفته و تا خليج
گواتر و
درياى عمان
ادامه دارد, و
همچنين در
مناطق باتلاقى
و رودخانه هاى
مرزى باهوكلات
هم وجود دارد.
براساس يك
اعتقاد قديمى
دربين مردم
بلوچ
گاندو مقدس
شمرده مىشود و
در هر بركه اى
كه تمساح وجود
دارد در آنجا
آب فراوان
هست. و براساس
همين عقيده در
صدد آ زار آن
نيستند. گاندو
حيوانى
خجالتى و كمرو
است و براى ديدن
آن بايد مدتها
به انتظار
نشست . تمساح
فقط در روز
براى آفتاب
گرفتن بر روى
صخره هاى كنار
رودخانه يا
ساحل شنى
بيرون مىآيد و
دهان خود را
باز نگاه
مىدارد تا
پرندگان
ازانگلها و
حشرات لابلاى
دندانهايش
استفاده كنند.
گاندو شبها در
اطراف
رودخانه
بمنظور تهيه
غذا جستجومىكند,
و از ماهيهاى
خانوادهCyprinidar,Mudskipper,
قورباغه ها ,
سنجابه راه
راه, سنجابه
زمينى , روباه
و پرندگان آبى
و سوسك آبى
تغذيه مىكند.
البته گاه گاه
به دامها و
سگهاى گله نيز
گريزى مىزند.
گاندو برخلاف
جثه اش به
غذاى زيادى
احتياج ندارد
و شايد در روز
به 500 گرم گوشت
قناعت نمايد.
شكار را بعداز
گرفتن
با آرواره
هاى قوى
مىفشارد و سپس
آنرا كاملا
داخل آب مىبرد
يا در جوار
رودخانه يا
بركه مخفى
مىكند.
ساختمان
دندان گاندو
براى جويدن
مناسب نيست
اما شيره
گوارشى انها
اسيد فراوانى
دارد كه
مىتواند در
عرض چند دقيقه
هر چيزى را آب
نمايد. در
هنگام
خشكسالى
گاندو در گل و
لاى مرطوب
رودخانه نقب
يا تونل هايى
احداث مىكند و
به حالت
تابستانى به
خواب مىرود,
يا اينكه
اقدام به
مهاجرت منطقه
اى مىنمايد
1_
تمساح ايرانى
معمولا بين 5
تا 10 سالگى
بالغ مىشود,
اما تعداد
محدودى از
آنها به سن
بلوغ ميرسند.
پرندگان,
شغال, روباه
بزرگترين آفت
بچه هاى تمساح
هستند
2_ ماده
تمساح در
شبهاى بارانى
حفره اى به
عمق 50
سانتيمتر ايجاد
ميكند و
تخمهاى خود را
كه 65 ميليمتر
طول و 40 ميليمتر
عرض دارند را
در آن
مىگذارد. و
براى محافظت
از آن روى
لانه يا در
كنار آن بسر
مىبرد
3_ بچه
ها با طولى
برابر با 20 تا 26
سانتيمتر به
دنيا مىآيند,
به رنگ زيتونى
با راه راه
هاى تيره در
امتداد دو طرف
بدن, كه اين
لكه ها با
بزرگ شدن بچه
ها از بين
مىروند
4_
تمساح هاى مسن
برنگ قهوه اى
روشن با لكه
هاى پراكنده
تيره گاها
زيتونى يا
قهوه اى هستند
5_ آنها
شباهت زيادى
به تمساح هندى
دارند
6_ در
آرواره
بالايى 19
دندان و در
آرواره پايين
15 دندان دارند
7_
چهارمين
دندان آرواره
پايين بزگتر
از بقيه هست
كه در يك حفره
در بالاى فك
جاى مىگيرد
8_
سوراخ چشم او
مانند گربه
بيضى شكل است
و عمودى كه
نشان دهنده
سازش او با
طبيعت و يك
روكش بيرنگ
(پلك سوم) جهت
زير آب, و مجهز
به دانه هاى
نورافشان جهت
شكار در شب
9_ در
سوراخ بينى
ماهيچه اى
وجود دارد كه
آنرا در زير
آب محافظت
مىنمايد
10_ گوش
او بصورت شكاف
باريكى درعقب
چشم واقع شده
و پوسته اى
متحرك جهت
محافظت از آن
در زير آب
11_ در
قسمت پشت او 4
يا 6 رديف صفحه
استخوانى
قرار دارد كه
در هر رديف
بين 16 تا 18
استخوان صفحه
غضروفى محكمى
را ايجاد
نموده اند و
همچون زرهى
پشت او را از
شانه تا كمر
مىپوشاند
12_ قسمت
زيرين بدن
تمساح پوشيده
از فلس هاى
غضروفى ريز
هستند
13_ دُم
مانند سكان
كشتى پهن و
انتهاى آنرا
صفحات دندانه
دار استخوانى
فرا گرفته است
(33 قطعه) همچنين
زائده اى نيز
در جلوى آن
قرار دارد كه
به جلو بردن
او در آب كمك
مىكند
14_ دست و
پاها بسيار
كوتاه است, 5
انگشت در هر
دست و 4 انگشت
در هر پا كه با
پرده نازكى
پوشيده شده است
15_ قلب
او داراى 4
حفره مانند
قلب پرندگان و
پستانداران
است كه خود
نشان سازش با
محيط و تنفس
بهتر است
16_ طول
گاندو معمولا
بين 120 تا 150
سانتيمتر است
17_
تعداد تخم
گذارى در هر
نوبت 20 تا 60 عدد
18_ سر
باز كردن تخم
ها بين 60 تا 90 روز
19_
بزرگترين
گاندو كه
تاكنون
مشاهده شده
حدود 3,6 متر
بوده است و در
منطقه اى به
نام كاف
يوسف در
نزديكى گرم
بيت ديده شده
در سال 1370 به
توسط 26 نفر از
محيط بانان محيط
زيست تعداد
آنها در حدود 120
تا 130 تخمين زده
شد, كه 50 عدد در
مسير رودخانه كاجو و 80
عدد هم در
مسير اصلى
رودخانه سرباز
. در قبل از
انقلاب نيز
سرشمارى اى
توسط مرحوم هوشنگ
عباسى انجام
گرفته شد كه
تعداد گاندو 100
عدد گزارش شد
ستار