8خرداد :تحليلی بر بازگشت نظاميان فرانسه به خليج فارس بعد از 200 سال
عصرايران ؛ دکتر سيد رحيم لاری - ,ما خواهان حضور در کشورهايی هستيم، که ضرورت آن وجود دارد., ؛ اين سخن سفير فرانسه در امارات متحده عربی با سفر رييس جمهور سارکوزی به امارات و افتتاح پايگاه دايمی نظامی در اين کشور به عينه اثبات شد.
خبر ايجاد يک پايگاه نظامی فرانسوی در امارات در پی سفر دی ماه سال 86 سارکوزی به آن کشور منتشر شد؛ اما نه مقامات فرانسوی و نه اماراتی در آن زمان نسبت به اين خبر هيچ توضيحی نداند.
گويا آن زمان، مقامات هر دو کشور سعی داشتند به نحوی موضوع تاسيس اين پايگاه را تحت پوشش اخبار مرتبط با قراردادهای اقتصادی و فرهنگی مکتوم نگه بدارند.
به هر حال، پس از دو قرن فرانسويان توانستند بار ديگر به مدد اعراب در خليج فارس لنگر بياندازند.
اما بايد ديد که توالی و عواقب چنين اقدامی برای هر دو کشور چيست و آنها با تاسيس اين پايگاه چه اهدافی را دنبال می کنند.
اهداف فرانسه و امارات در تاسيس اين پايگاه از دو جهت مختلف قابل ارزيابی است که بنابر اين دوجهت ، می توان گفت اين دو کشور بيشتر از آن که "هدف مشترک"ی را با اين پايگاه دنبال کنند، به دنبال "اهداف خاص خود" هستند.
از اين رو، لازم است تا غرض از ايجاد آن را بنابر اهداف هر کدام از اين دو کشور سنجيد و ديد که هر کدام به دنبال چه نتيجه ای هستند.
قصد اماراتی ها از ايجاد اين پايگاه ،قبل از هر چيز، در راستای اقدام آنها در خريد انبوه سلاح و تسليح شدن فزاينده آنها قرار دارد.
خريدهای تسليحاتی امارات در يک دهه گذشته رشد عجيب و قابل تاملی داشته به نحوی که به نوشته روزنامه اسرائيلی جروزالم پست، امارات متحده در سال گذشته ميلادی پس از اسرائيل بالاترين خريد تسليحاتی را در ميان کشورهای منطقه داشته است.
اين درحالی است که بنابر گزارش موسسه بين المللی مطالعات صلح استکهلم (SIPRI)، امارات پس از چين و هند سومين مقام را در خريد کلان تسليحاتی دارد.
با نگرش به بافت نيروهای مسلح امارات معلوم می شود که خريد انبوه سلاح هيچ تناسبی با اين بافت ندارد.
نيروهای مسلح امارات نيروی ماهر برای استفاده از سلاحهای پيشرفته را ندارد و روشن است که با انباشت انواع سلاحهای مدرن، نمی توان انتظار بکارگيری مناسب از آنها را با نيروهای موجود داشت.
چنان که گفته شده، قرار است نيروهای فرانسوی در اين پايگاه ماموريت آموزش و تقويت نيروهای مسلح امارات را به عهده داشته باشند و اماراتی ها به اين وسيله قصد دارند توان نيروهای خود را در استفاده از اين سلاح ها بالا برند هر چند که تنوع خريدهای اماراتی ها در انجام اين ماموريت مشکلی جدی ايجاد خواهد کرد.
علاوه بر اين، حضور 30 درصدی مليتهای مختلف در ارتش امارات، مانع جدی برای دست يابی به ارتشی قدرتمند خواهد بود.
اماراتی ها با ايجاد اين پايگاه اهدافی سياسی-امنيتی را نيز در نظر دارند و به دنبال يافتن حامی جديدی سوای آمريکا هستند.
بنابر نظر برخی تحليل گران، آمريکا با سياست های جنگ طلبانه خود و اشغال عراق باعث شد کشورهای عربی در مورد حمايت آمريکا از منافع استراتژيک خود دچار ترديد شوند و چرخشی در اين زمينه انجام دهند.
امارات اين چرخش را به سوی فرانسه انجام داده تا بتواند بر قدرت فرانسه در منازعات منطقه ای و به خصوص ادعای ارضی خود و به خصوص جزاير سه گانه ايرانی بر آن تکيه کند.
در واقع، امارات سعی دارد تا با کشاندن پای قدرتی بين المللی که جاه طلبی هايی نيز در سر دارد، بر ادعای ارضی خود چاشنی زور را نيز اضافه کند.
نکته اساسی که اماراتی ها به آن توجه ندارند اين است که آمدن قدرت های بين المللی به منطقه به معنای تامين اهداف استراتژيک کشورهای منطقه نيست، بلکه اين قدرتها بيش از هر چيز منافع خود را دنبال می کنند و کشورهای کوچک منطقه تنها ابزاری برای رسيدن به منافع آنان هستند.
با وجود آن که نام اين پايگاه را "اردوگاه صلح" گذاشته اند و سارکوزی در موقع افتتاح پايگاه گفت: ,از طريق حضور نظامى هميشگى در امارات، فرانسه مطمئنا از دوستان اماراتى خود حمايت ميكند,، اما روشن است که فرانسويان اهدافی جدا از اين نامگذاری و ادعاها را در سر دارند.
اين موضوع را می توان از زبان سفير فرانسه در امارات دريافت که گفته است: ,بی شک امارات متحده عربی درصدد جايگزينی آمريکا از طريق فرانسه نيست، اما از حضور پاريس در کشور خود استقبال می کند,.
شايد طبق گفته سفير، اماراتی ها به دنبال جايگزينی آمريکا از طريق فرانسه نباشند، اما آيا فرانسويان همين قصد را دارند يا آن که به دنبال چيز ديگری هستند؟
بنابر گزارش روزنامه لوموند ,اردوگاه صلح, اولين پايگاه نظامی خارجی فرانسه خارج از منطقه آفريقاست که تاسيس و راهاندازی آن در چارچوب تحليل ,کتاب سفيد, دفاع ملی فرانسه است.
در اين کتاب، به مناطقی از جمله اقيانوس هند و خليج فارس به عنوان مناطق استراتژيکی که بايد فرانسه در آنجا حضور داشته باشد، اشاره شده است.
دکتر داود هرميداس باوند، استاد دانشگاه، دکترين جديد فرانسه را از دو جهت مورد بررسی قرار داده است.
به نظر وي، اولين عامل تحرکات جديد فرانسه در منطقه خليج فارس به عدم حضور آن کشور در اين منطقه مربوط می شود.
به نظر وي، عامل دوم مربوط به نقشی می شود که فرانسه در منطقه به دنبال آن است. به گفته وی ,برخلاف دوره رياست جمهوری ژاک شيراک، سارکوزی می کوشد با تظاهر به قدرت در حد يک رقيب در مقابل آمريکا عرض اندام کند,.
تا پيش از اين، پايگاههای نظامی در خليج فارس متعلق به کشورهای آمريکا و بريتانيا بود.
در واقع، اين دو کشور به طور سنتی و از گذشته دور، با کشورهای منطقه رابطه تنگاتنگ نظامی داشتند و از اين رو، پايگاههای آنان نيز متکی به همين رابطه سنتی گذشته به وجود آمد.
برعکس اين دو کشور، رابطه سنتی فرانسه با کشورهای عربی بيشتر به سوريه-لبنان و شمال آفريقا محدود می شد اما در دوره سارکوزی سعی شده، پا از اين محدوديت ها فراتر گذاشته و به ديگر حوزه ها از جمله خليج فارس نيز توجه شود.
اکنون ,اردوگاه صلح, تحقق اين سياست است که در جوار پايگاه آمريکايی "العديد" در قطر و ناوگان پنجم آمريکايی در بحرين و نيروهای انگليسی حاضر در منطقه ايجاد شده است.
حضور دايمی نظاميان فرانسوی در امارات به معنای تقابلی در برابر حضور نظامی آمريکاييان در منطقه است.
در واقع، فرانسويان سعی می کنند تا از ترديد اعراب در مورد حمايت های استراتژيک آمريکا از آنان سود جسته و خلاء ايجاد شده را خود پر کنند.
روشن است که چنين قصدی در درازمدت به معنای تزاحم منافع قدرتهای بين المللی با يکديگر است، چرا که داشتن تسلط بر کانون انرژی جهان برای قدرتهای بين المللی اولويتی است بدون مشارکت ديگری.
هر چند که حضور نظامی فرانسه قابل قياس با آمريکا نيست اما داشتن پايگاهی دايمی به آن کشور اين اجازه را می دهد تا سياست خود را در منطقه دنبال کند.
سارکوزی به اماراتی ها قول داد تا ,در زمان به خطر افتادن امنيت امارات، فرانسه از اين كشور حمايت كند,، اما به صورت دقيق روشن نکرد از چه خطری سخن می گويد.
با توجه به ادعاهای ارضی امارات، معلوم می شود که خطر مورد نظر سارکوزی ايران است و در نتيجه، تاسيس اين پايگاه خود به خود و به صورت مستقيم تهديدی برای ايران به شمار می رود.
البته اماراتی ها بسيار مايل هستند تا در مقابل ايران از حضور يک نيروی خارجی قوت قلب بگيرند اما آيا پايگاه فرانسوی به معنای حمايتی جدی برای آنان در قبال ايران خواهد بود؟
به گفته دکتر باوند ,فرانسه اصولا در جايگاهی نيست که بخواهد همچون آمريکا برای ايران مشکلی ايجاد کند,.
اين نظريه از آن جهت تقويت می شود که اصولا جايگاه فرانسه در تقابل با ايران بيشتر از هر چيز تابع سياستهای آمريکا است و روشن است که سياست منطقه ای اعلام شده از سوی باراک اوباما و تحقق آن، بر جايگاه فرانسه در تقابل با ايران تاثير مستقيم و کاملا موثری خواهد داشت.
از اين جهت می توان گفت اماراتی ها به جای قدرت نظامی فرانسه بيشتر می توانند به پوتينهای براق سربازان فرانسوی و رژه پرآب و تاب آنها دل خوش کنند.
8 خرداد 1388 08:13
نظر شما