23بهمن:نامه نمايندگان مديران مسئول 30 نشريه دانشجويی کشور پيرامون اعمال محدويت های فراقانونی برای نشريات دانشجويی
بسمه تعالی
روزها، سال ها، قرن ها و زندگی پرشتاب آدميان به آهنگی رمنده در گذر است و افزونيِ دل نگرانی او به جانب زيستنی آزادانه و انساني، هر روز با دغدغه ای جديد، انديشه ای نو و اميدهای چندباره در جريان است. آنچه در اين ميان بی گمان، حضورِ لاينقطعِ آن دمی کاستی نگرفته، دريافتن مجرايی به روح و ذهن و شادی و حزن و همراهی و دريافتن "ديگری" است. ديگري، انسان های ديگر، مردم، جامعه، و انسان؛ و در همين راه صعب است که آدمی بی وقفه در تلاش و پويشی بی امان، انديشمندان و اديبان و عالمان و متالهان و دانش پژوهان خويش را به کنکاش واداشته است.
جامعه ی ما با حضوری صدساله در جريان حرکت به جانب زندگی قانون مدار و نوين، همواره و بی وقفه نهاد دانشگاه را همچون پايگاه انديشه و ملجاء و مأوای انديشمندان و مأمن جان های شيفته ی آزادی و عدالت، درخاطر خويش تکرار کرده است و در دهه ی اخير با بنياد نهاده شدن مباحثی نظير جامعه ی مدني، نهادهای خودگردان مردمي، و آزادی انديشه و بيان و...، اين نهاد بيش از پيش نقش خويش را تثبيت کرده است، خاصه با توجه به حضور بی شائبه ی فعال ترين، نيرومندترين، و پايبندترين اقشار جامعه به معنا و مفهوم آزادي، عدالت، دانش، و ايمان به هدف؛ يعنی جوانان دانشجو.
بی ترديد عنصر رسانه به عنوان ابزار انتقال آگاهي، تحليل وقايع ، و رقم زننده ی حساسيت جامعه، در اين نهاد نيز همچون ديگر نهادهای جامعه، نقشی خطير و بی بديل و حتی پررنگ تر را بر عهده گرفته است. قدر يقين پرداختن به اين رسانه ی مکتوب، فارغ از غرض ورزی های رايج نهاد سياست، با بالندگی و يا لااقل اميد بدان قرين خواهد بود. در چند سال اخير البته به تاسف ابراز بايد کرد که اين رسانه از محيط و بستر مطلوب برای پويايی دور نگه داشته شده و اينک از اين بابت متاثر است.
ما نمايندگان مديران مسئول دانشجويی وزارت علوم، تحقيقات و فناوری ضمن تأکيد بر مطالب فوق، اهم برخورد های صورت گرفته با نشريات دانشجويی را حول سه محور اصلی بيان می داريم :
1- آئين نامه ی نشريات دانشجويی:
آئين نامه ی نشريات دانشجويی به عنوان معيار کار در عرصه ی نشريات دارای مشکلات بسياری می باشند که برخی از آنها در موارد زير ذکر شده اند:
1-1 ) ماده ی 1 تبصره 6: مشخص کردن مکان های خاص در سطح دانشگاه طبق تبصره 6 ماده ی 1، نمونه ای از محدود کردن نشريات است ، در حالی که نشريات دانشگاهی در حوزه ی دانشگاه نسبت به چگونگی توزيع کاملا آزاد است.
1-2 ) ماده ی 5: رسمی شدن جلسات با حضور تنها يک سوم اعضا، در حالی که حداقل تعداد لازم برای رسمی شدن جلسات شورايی نصف به علاوه يک يا دو سوم اعضا است. امری که در مورد جلسات شورای مرکز اذعان شده است (رسميت جلسات با حضور 5 نفر از 7 نفر طبق ماده ی 11) لذا چنين بندی علاوه بر غير منطقی کردن روال برگزاری جلسات ، در کنار تبصره 3 همين ماده ، اين شبه را در ذهن ايجاد می کند که طراحان به دنبال حذف عملی نمايندگان دانشجويی شورا بوده اند.
1-3 ) برقراری شرط گذراندن حداقل دو نيمسال تحصيلی ( 28 واحد ) برای دريافت عنوان مدير مسئولی با سردبيری نشريه(طبق مادهی 14 بند4، تبصرهی 5) که موجب کم شدن عمر فعاليت عمر تشريات دانشجويان ميگردد.
2- محدوديت های فرا قانونی و غير قانونی:
در دانشگاه های مختلف کشور با توجه به ابهامات و مشکلات آئين نامه و عدم اجرای قوانين مصوب و سليقه ای عمل کردن مسئولان موجب به وجود آمدن مشکلات عديده ای برای نشريات دانشجويی گرديده است که به چند مورد از اين نکات اشاره می شود:
2-1 ) عدم تشکيل جلسات به صورت منظم و طبق برنامه ی زمان بندی شده: طبق ماده ی 5 آئين نامه نشريات ، دانشگاه موظف است جلسات کميته ی ناظر را ماهانه يک بار با دعوت مکتوب از کليه ی اعضا تشکيل دهد. در صورتيکه در دانشگاه هايی جلسات به صورت نا منظم و بدون هيچ برنامه ی از پيش تعيين شده ای برگزار می شود.
2-2 ) عدم صدور مجوز در موعد مقرر: طبق ماده 21 آئين نامه ی نشريات کميته ی ناظر موظف است حداکثر ظرف مدت 20 روز نسبت به صدور مجوز اقدام کنند. در صورتيکه بعضاً صدور مجوز نشريه، گاه تا ماه ها به طول انجاميده است.
2-3 ) عدم رعايت آئين نامه در ابلاغ و تفهيم موارد اتهام ذکر شده در شکايت: مادهی 42 آئين نامه نشريات، کميته ی ناظر بر نشريات را موظف می کند تا مدير مسئول نشريه ای که تخلف کرده است يا از آن شکايت شده را به صورت کتبی و با ذکر دقيق موارد تخلف يا شکايت و با ارائه مهلت يک هفته ای از تاريخ ابلاغ جهت ادای توضيحات دعوت کنند. در صورتيکه در مواردی متن شکايت از نشريه در روز برگزاری جلسه ی کميته به مدير مسئول نشريه ابلاغ می شود.
2-4 ) مشروط کردن چاپ نشريه به بررسی آن توسط مسئولين امور فرهنگی قبل از چاپ نشريه: در بند 2 از ماده ی 27 آئين نامه ذکر شده است که هيچ مقام دولتی و غير دولتی حق ندارد برای چاپ مطلب يا مقاله ای در صدد اعمال فشار بر نشريات بر آيد يا به سانسور و کنترل محتويات نشريات مبادرت ورزد. در حاليکه در تعدادی از دانشگاه ها چاپ نشريه ، مشروط به خوانده شدن آن توسط مسئولين امور فرهنگی دانشگاه شده است.
2-5 ) عدم برگزاری جلسات آموزشی در موعد مقرر و استفاده از ماده ی 15 آئين نامه ی نشريات در راستای محدود کردن چاپ نشريات: طبق ماده ی 15 آئين نامه انتشار نخستين شماره ی نشريه منوط به طی دوره ی آموزشی و اخذ گواهی پايان دوره توسط صاحب امتياز، مدير مسئول و سردبير است. در صورتيکه کميته ی ناظر موظف است در هر نيمسال تحصيلی حداقل دو دوره ی آموزشی را برگزار نمايد. اما متأسفانه اين عمل صورت نمی گيرد و در بعضی از دانشگاه ها به دليل گذرانده نشدن اين دوره توسط مدير مسئول، اجازه ی چاپ و انتشار نشريه از آنها گرفته شده است.
2-6 ) تصويب آئين نامه های داخلی توسط کميته ناظر: طبق ماده ی 48 و بند 5 از ماده 10 آئين نامه نشريات، تصويب آئين نامه داخلی توسط کميته ی ناظر دانشگاه غير قانونی است در حالی که در برخی از دانشگاه ها قوانينی با عنوان آئين نامه های داخلی به موارد آئين نامه اضافه شده است که در برخی از موارد با آئين نامه ی وزارت علوم نيز در تناقض است.
2-7 ) عدم حمايت مالی و مشخص نبودن مراتب بودجه نشريات دانشگاهی: بودجه اختصاص يافته جهت چاپ و نشر نشريات دانشگاهی در دانشگاه های مختلف سليقه ای بوده و هيچ قانون و مقرراتی در اين زمينه وجود ندارد.
2-8 ) حضور مشاوران و افرادی غير از ترکيب اصلی ماده ی 4، در کميته خلاف قانون است: در برخی از دانشگاه ها افرادی با عناوين مشاوران حقوقی و يا فرهنگی در جلسات کميته ناظر بر نشريات حضور به عمل می آورند در صورتيکه طبق ماده ی 4 ترکيب شورای مرکزی واضح و مبرهن است (سمتی برای اين افراد تعريف نشده است).
2-9 ) استعلام از حراست دانشگاه برای صدور مجوز: طبق آئين نامه نشريات دانشگاهي، دانشگاه برای بررسی وضعيت دانشجو برای صدور مجوز، تنها بايد از کميته ی انظباطی و آموزش دانشگاه استعلام کرده و استعلام سوابق دانشجو از حراست دانشگاه غير قانونی می باشد.
2-10) عدم تناسب تعداد اعضای دانشجويی شورای مرکزی ناظر با طيف ها و حوزه های وسيع کاری نشريات دانشجويی: با توجه به وجود بيش از 200 مدير مسئول در انواع حوزه های کاری در سراسر ايران، بسيار بعيد به نظر می رسد 2 نفر دانشجوی حاضر در شورا امکان برقراری ارتباط کارآمد بين وزارت و مدير مسئولان سراسرا کشور را تحقق بخشند.
3- جشنواره ها و خانه ی نشريات وزارت علوم:
عدم برگزاری به موقع جشنواره و جابجايی های پی در پی و در برخی اوقات عدم وجود مسئول خانه ی نشريات وزارت علوم سبب بروز مشکلاتی گرديده است که در اين زمينه می توان به موارد زير اشاره کرد:
3-1) عدم برگزاری جشنواره سراسری نشريات دانشجويی: طبق روال هر ساله، جشنواره ی سراسری نشريات دانشجويی سراسر کشور که شامل نشريات وزارت علوم، وزارت بهداشت، دانشگاه پيام نور و دانشگاه آزاد می باشد برگزار می گردد که متأسفانه از اسفند 83 که آخرين دوره ی آن برگزار گرديد به مدت بيش از 4 سال برگزار نشده است.
3-2) خانه ی نشريات وزارت علوم: همزمان با روی کار آمدن دولت نهم، خانه ی نشريات دانشجويی که مسئول ساماندهی و متولی برگزاری جشنواره ها در اين حوزه است، ابتدا پس از تجربه نمودن برکناری مسئول سابق، به مدت 10 ماه بدون مسئول بوده و پس از آن دوباره با تغيير مسئول، خانه نشريات باز هم بيش از 4 ماه بدون مسئول بوده است. جابجايی های پی در پی مسئولين خانه نشريات و نداشتن مسئول در پاره ای از زمان ها سبب به وجود آمدن مشکلات عديده در اين زمينه گرديده است.
3-3) عدم برگزاری به موقع نشست مديران مسئول: نشست مديران مسئول نشريات دانشجويی وزارت علوم که جهت انتخاب دو عضو دانشجويی کميته ی مرکزی ناظر بر نشريات بايستی هر ساله برگزار شود با تأخيری 6 ماهه برگزار می گردد، به گونه ای که نشست ششم در فروردين 85، هفتم در مهر 86 و نشست هشتم در فروردين 88 برگزار شده است.
در پايان اعلام می داريم که نکات فوق تنها بخشی از مشکلات نشريات دانشجويی بوده و اين نکته را متذکر می شويم که جامعه ای روی توسعه و پيشرفت را نخواهد ديد مگر آنکه به نسل جوان و به خصوص دانشجويان آن توجه شده و فضای آزادانه برای بيان حرف ها و مشکلات، توسط مسئولين امر فراهم آيد.
نمايندگان مديران مسئول نشريات دانشجويی:
1- دانشگاه کردستان
2- دانشگاه فردوسی مشهد
3- دانشگاه تربيت معلم سبزوار
4- دانشگاه تهران
5- دانشگاه کاشان
6- دانشگاه شيراز
7- دانشگاه بوعلی سينا همدان
8- دانشگاه علوم پايه دامغان
9- دانشگاه صنعتی سهند تبريز
10- دانشگاه صنعتی همدان
11- دانشگاه اروميه
12- دانشگاه باهنر کرمان
13- دانشگاه علامه طباطبايی
14- دانشگاه شهيد رجايی
15- دانشگاه اصفهان
16- دانشگاه صنعتی شيراز
17- دانشگاه الزهرا
18- دانشگاه ولی عصر رفسنجان
19- دانشگاه شهيد چمران اهواز
20- دانشگاه بيرجند
21- دانشگاه گيلان
22- دانشگاه پيام نور استان تهران
23- دانشگاه پيام نور استان گيلان
24- دانشگاه پيام نور استان قم
25- دانشگاه پيام نور زرين شهر
26- دانشگاه پيام نور گرگان
27- دانشگاه پيام نور آران بيدگل
28- دانشگاه پيام نور کاشان
29- دانشگاه پيام نور استان مازندران
30- دانشگاه پيام نور رامسر
23 فروردين 1388 02:11
نظر شما