11خرداد :جيرهبندی برق و آب در ايران از شايعه تا واقعيت
دويچه وله :بهزاد کشميريپور: مسئولان وزارت نيروی ايران در هفتهها و روزهای گذشته بارها احتمال سهميهبندی آب و خاموشی برق را تکذيب کردهاند.با اين همه مدتهاست تهران و ديگر شهرهای بزرگ با قطع پراکنده و موقت برق در ساعات مختلف شبانهروز روبرو هستند.
مسئولان ادعا ميکنند با صرفهجويی در مصرف برق و آب و مديريت منابع موجود، ميتوان پيامدهای خشکسالی را مهار کرد. با اين همه، وزير نيرو روز گذشته، پنجشنبه نهم خرداد، تاييد کرد که خاموشيها با آغاز تابستان شديدتر خواهد شد.
مشکل روزافزون تأمين آب
کاهش بارندگی در سال جاری زراعی چنان ابعادی داشته که خشکسالی امسال نه تنها قطعی است که گفته ميشود در چهار دههی گذشته بيسابقه بوده است. گرچه بدون اين کاهش نيز تامين آب مورد نياز شهري، صنايع و کشاورزی مدتهاست با مشکل روبروست.
از سوی ديگر ميزان توليد و مصرف برق در کشور نيز، به ويژه در زمان اوج مصرف، در بهترين حالت تقريبا برابر است. بخش بزرگی از نيروگاههای فعال در ايران از سوختهای فسيلی استفاده ميکنند و بخش کوچکی از آنها نيروگاههای ترکيبی هستند که آب از جمله مواد مورد نياز آنهاست.
سال پيش کمبود سوخت، به ويژه گاز، نيروگاهها را با مشکلات فراوانی روبرو کرد و امسال، خشکسالی کاهش توليد برق را نيز به دنبال دارد. نيروگاههای برقآبی که در شرايط معمولی حدود ده تا بيست درصد برق مصرفی کشور را تامين ميکنند امسال با کاهش ۵۰ تا ۷۰ درصدی توليد روبرو خواهند بود.
وزير نيرو، پرويز فتاح اول خرداد ماه مدعی است ,با تمهيداتی که انديشيده شده و با مديريت خوب منابع آبی که در اختيار است و نيز با بهره برداری موثر از نيروگاههای حرارتی و برق آبي، برنامهای برای خاموشی برق و يا سمهيه بندی آب در دستور کار نداريم., يک روز پيش از آن منابع خبری از قول مديرکل شرکت توزيع برق منطقهای غرب استان تهران اعلام کرده بودند که اين شرکت برای هفت منطقهای که زير پوشش دارد برنامهی سهميهبندی را به زودی اجرا خواهد کرد.
دهم ارديبهشت ماه نيز مديرعامل شركت آب و فاضلاب كشور، محمد نامجو، جيرهبندی را يکی از راههای مديريت مصرف دانسته و احتمال داده بود اين طرح در برخی از استانها اجرا شود. با اين همه مسئولان وزارت نيرو در هفتهها و روزهای گذشته بارها وجود برنامه برای سهميه بندی آب و خاموشی برق را تکذيب کردهاند.
عدم توازن ميزان توليد و مصرف
به رغم اظهارات خوشبينانهی مقامهای وزارت نيرو در مورد ,مديريت خوب, منابع آب و برق، عدم توازن توليد و مصرف واقعيتی است که هر روز آشکارتر ميشود. مصرف برق در گرمترين روزهای تابستان سال گذشته از ۳۷ هزار مگاوات در روز هم تجاوز کرده است.
وزير نيرو اول خرداد ماه با اشاره به کاهش توليد برق در نيروگاههای برقآبی اظهار داشت، با استفاده از تمام ظرفيت نيروگاههای حرارتی که از تيرماه وارد مدار ميشوند، و بهرهگيری از حداکثر يک هزار مگاواتی که نيروگاههای برقآبی توليد ميکنند، حدود ۳۵ تا ۳۶ هزار مگاوات بالاترين حد ظرفيت توليد خواهد بود. به گفتهی فتاح در حال حاضر هيچ ظرفيتی برای افزايش توليد در کشور وجود ندارد و صرفهجويی تنها راه مقابله با اين بحران است.
جيرهبندی غيررسمی آب و برق
تاکنون ادعاهای مسئولان در مورد سهميه بندی نکردن برق و آب لااقل در شهرهای بزرگ و به طور رسمی و علنی درست بوده است. آنچه خلاف اين ادعاها را نشان ميدهد جيرهبندی غير رسمی و عملی برق و آب است.
مدتهاست برخی از مناطق تهران و بسياری ديگر از شهرهای بزرگ، به طور پراکنده و موقت با قطع برق روبرو هستند. کاهش فشار و در مواردی قطع آب نيز واقعيتی است که بسياری از مردم هر روز با آن روبرو ميشوند. قطع موقت برق در روزهای گذشته طولانيتر و مکرر اتفاق ميافتد.
اين خاموشيها، گرچه هنوز رسما جيرهبندی برق محسوب نميشوند، از سوی وزير نيرو نيز مورد تاييد قرار گرفتهاند. خبرگزاری مهر روز گذشته، پنجشنبه نهم خرداد، از قول پرويز فتاح مينويسد ,کمبود برق و خاموشی مقطعی در شبکه سراسری برق از اوايل تابستان شدت خواهد گرفت., او ميافزايد ,هم اکنون با کمبود پنج هزار مگاوات برق مواجه هستيم و جبران اين کمبود برای نيروگاههای حرارتی کشور ناممکن است.,
در کنار همهی معضلات، مصرف آب و برق در ايران بسيار بالاتر از ميانگين متوسط جهانی است. سرانهی مصرف آب تصفيه شدهی هر ايرانی در روز با حدود ۲۵۰ ليتر، ۷۰ درصد بيشتر از سرانهی متوسط جهانی است.
از سوی ديگر فرسودگی شبکههای آبرسانی باعث هدر رفتن سی درصد از اين آبها ميشود. به اين ترتيب در حالی که مسئولان معترفند رفع مشکلات موجود با طرحهای ضربتی و در کوتاه مدت امکان پذير نيست، به نظر ميرسد صرفهجويی تنها راه جلوگيری از جيرهبندی رسمی و غيررسمی آب و برق باشد.
11 خرداد 1387 19:50
نظر شما