ابن سينا نابغه جهانى

ابن سينا پزشكى را در بخارا در مدرسه بنى سعد از ابو منصور حسن ابن نوح القمرى كه در آن زمان شهرت جهانى داشته و از كشورهاى ديگر براى استفاده از محضر درس او به بخارا مىآمدند فرا گرفت. نبوغ و پشتكارى وى باعث تعجب استاد گرديد و زمانى كه در دوره دانشجويى تصميم به بازكردن مطب گرفت استادش با او موافقت كرده و حتى به او حق الروايه كه به شاگردان ممتاز مىدادند نيز پرداخت كرد

تحولى كه ابن سينا در علم پزشكى بوجود آورد بدان حد بود كه تا چند قرن علم پزشكى از آنچه ابن سينا بانى آن بود جلوتر نرفت و كتب وى چندين قرن در دانشگاههاى اروپا تدريس مىگرديد

بدون دسترسى به ميكروسكوپ و ديگر ابزار پيشرفته آزمايشگاهى وى براى اولين بار مطرح كرد كه در عينيه چشم عوارض بيماريهاى ريوى و كبدى ظهور مىكند, و قابل توجه اينكه اين نظر وى تا اواخر قرن نوزده يعنى نهصد سال بعداز كشف آن توسط ابن سينا از طرف كسى جدى گرفته نمىشد

كشف اينكه انسداد سرخرگ علت بروز عارضه سكته قلبى مىباشد

ابن سينا يكى از روشهاى درمان انفاركتوس را مالش سينه مىدانست و مىگويد بعداز تخفيف درد شديد سينه و شانه چپ و بازو, بايستى سينه بيمار را از بالا به پائين و از پائين به بالا و از راست به چپ و برعكس مالش داد, چون سبب تقويت قلب مىشود. و اين از افتخارات پزشكى ايران است كه امروز بعداز هزارسال پزشكان ماساژ سينه را براى درمان بيمارى انفاركتوس مفيد مىدانند

طبقه بندى انواع سكته مغزى و اينكه كداميك از آنها مىتواند توليد فلج نمايد , و همچنين توصيه فيزيوتراپى بعنوان يكى از شيوه هاى مداوا. مىگفت: ديگران بايد به بيمار كمك كنند و دستها و پاهايش را با حركات منظم تكان بدهند

تا آنزمان پزشكان دنيا در باره علت بوجود آمدن سنگ مثانه پيرو نظريه پزشك معروف جالينوس بودند كه معتقد بود آب گل آلود و غذاهاى شن دار موجب آن مىشود. اما ابن سينا به غلط بودن اين نظريه پى برد و نوشت: نوشيدن آب گل آلود و غذاهاى شن دار بد است و سبب اختلال دستگاه گوارش مىشود, اما سنگ مثانه توليد نمىنمايد و آنچه سبب توليد سنگ مثانه مىشود, رسوبهاى مواد غذايى است

اهميت دادن به ورزش براىسلامتى , و اختصاص هفت فصل از جلد اول كتاب قانون به ورزش و رابطه آن با سلامتى بدن

اهميت دادن به نبض شناسى براى تشخيص بيماريها, و نوشتن رساله اى به فارسى در اين مورد

آنچه ابن سينا راجع به عضلات اعضاى كوچك و پيچيده بدن مثل چشم و بينى و حلق و غيره مىگويد مطابق با حقايق علمى امروز بوده و آدم از خود مىپرسد در هزارسال پيش از اين, كه امكانات تشريح مثل امروز وجود نداشت, وى چگونه به آنها پى برد

پىبردن به وجود قند و گوشت(لحم) درشير, و ميدانيم كه علم امروز تصديق مىكند كه در شير مواد پروتئينى ( مواد اصلى گوشت براى سوخت و ساز بدن) وجود دارد

قبل از ابن سينا پزشكان معتقد بودند كه جنين در بطن مادر ادرار نمىكند و برجسته ترين پزشكان دوران باستان جنين را موجودى بشمار مىآوردند كه مانند فرشتگان چيزى از آنها دفع نمىشود. اولين پزشكى كه اين نظريه را تغيير داد ابن سينا بود.در گذشته (وحتى امروز در كشورهاى توسعه نيافته و فقير) براثر تجمع ادرار در جنينها هزاران كودك مرده بدنيا مىآمدند و گاهى به همين علت بدنيا نمىآمدند و سبب مرگ مادر نيز مىگرديدند. امروزه با عمل جراحى در جنين جريان ادرار را كه بسته شده باز مىكنند و خطر را رفع مىنمايند

قاروره شناسى يا آزمايش ادرار ابن سينا در كتاب قانون آمده صده ها راهنماى پزشكان اروپا براى مداوا و پيشگيرى بيمارى بوده است. پير گاكزوت محقق فرانسوى مىنويسد پزشكان دربار لويى سيزدهم و لويىچهاردهم هفته اىيك بار قاروره آنها را برطبق قواعد ابن سينا آزمايش مىكردند. در سال 1570ميلادى بدستور سلطان سليم دوم عثمانى, لله مصطفى سردار ترك مامور تسخير قبرس گرديد. اما دچار بيمارىمىشود و احمد بيك كيلى كه مورخ ارتش بود مىنويسد: پزشكان روزى يك بار قاروره لله مصطفى را برطبق قواعدى كه ابن سينا دانشمند ايرانى در كتابهاى خود نوشته مورد معاينه قرار مىدهند

امروزه بر پزشكان جهان محرز است كه تب بعضى از عوارض را از بين مىبرد. ابن سينا مىنويسد: در اينكه تب علامت بيمارى بشمار مىآيد ترديد ندارم, اما در بعضى از موارد و برخى از مزاجها تب براى ييمار مفيد مىباشد و كمك به رفع عوارض بيمارى مىنمايد
بازگشت به صفحه اول

گردآورنده سينا